Anatomia stawu kolanowego

Kategoria: Trochę anatomii
Drukuj

Staw kolanowy (łac. articulatio genus) - Jest to złożony staw - jest złożony z dwóch stawów wykonujących inne ruchy. Łączą się tu kości udowa z piszczelową i rzepką, tworząc staw  udowo-rzepkowy i udowo-piszczelowy, które otoczona są jedna torebka stawowa. W kolanie znajdują się jeszcze dwie łąkotki, które w czasie ruchów dopasowują powierzchnie stawowe. Mechanicznie jest to staw zawiasowy, umożliwiający zginanie i prostowanie oraz rotację, kiedy staw jest zgięty. Wzmocniony jest dwiema wartstwami więzadeł: zewnętrznymi, czyli pobocznymi oraz więzadłami torebki stawowej oraz wewnętrznymi - więzadłem krzyżowym tylnym i przednim.

Kolano jest nietypowym stawem, ponieważ z jednej strony musi być bardzo elastyczny, żeby móc wykonywać wszystkie swoje ruchy, a z drugiej strony musi być bardo wytrzymałe ze względu na przeciążenia. Kiedy stąpamy, działa na nie duża siła, a kiedy pracujemy nogami, napina się nasz najmocniejszy mięsień - mięsień czworogłowy.

 

 

W stawie kolanowym zbiegają się trzy kości:  rzepka, kość piszczelowa i udowa. Panewkę stawu tworzą lekko wklęsłe kłykcie kości piszczelowej i powierzchnie stawowe rzepki, natomiast jego główkę wypukłe kłykcie kości udowej. Na rysunku powyżej można zobaczyć jak

  • kość udową łączy się z kością piszczelową w następujących miejscach:
    • powierzchnia stawowa kłykcia bocznego kości piszczelowej z kłykciem bocznym kości udowej
    • powierzchnia stawowa kłykcia przyśrodkowego kości piszczelowej z kłykciem przyśrodkowym kości udowej
  • rzepka łączy się z kością udową (staw udowo-rzepkowy, art. femoro-patellaris)
    • powierzchnia stawowa rzepkowa boczna z kłykciem bocznym kości udowej
    • powierzchnia stawowa rzepkowa przyśrodkowa z kłykciem przyśrodkowym kości udowej

Można zauważyć, że kłykcie kości udowej na powierzchni dolnej są płaskie więc dobrze łączą się z kłykciami kości piszczelowych i stabilizują staw kiedy jest prosty. W tej pozycji dodatkowo stabilizują go więzadła boczne i tylna część torebki stawowej. Zgięcie kolana rozluźnia więzadła i umożliwia wykonywanie delikatnych ruchów rotacyjnych.

Kaletki maziowe w stawie kolanowym

Staw kolanowy jest złożonym stawem, poddawanym ciągłej pracy, dlatego musi być dostarczana do niego maź stawowa. W okolicy stawu kolanowego jest kilka kaletek maziowych zaopatrujących je w maź.

  • kaletka nadrzepkowa
  • kaletka podścięgnowa mięsnia brzuchatego łydki
  • kaletka podścięgnowa podrzepkowa
  • zachyłek podkolanowy
  • kaletka podskórna podrzepkowa
  • kaletka mięśnia półbłoniastego
  • kaletka podrzepkowa głęboka

Łąkotki (łac. menisci) - zbudowane z tkanki chrzęstnej włóknistej i wspomagają pracę kolana. W kolanie są dwie łękotki boczna i przyśrodkowa. Są one różnych rozmiarów, a ich rola to:

  • przesuwając się po powierzchni stawu kości piszczelowej umożliwiają ruchy obrotowe w zgiętym kolanie.
  • dopasowują do siebie powierzchnię stawu pomiędzy piszczelą a kością udową

Dlatego staw kolany składa się z dwóch pięter: dolnego i górnego rozdzielone przez łękotki:

  • dolne umożliwia rotację piszczeli
  • górne umożliwia zginanie i prostowanie

Więzadła w kolanie

Na kolano działa duża siła, dlatego kolano ma dwie warstwy więzadeł: wewnętrzne i zewnętrze. Torebka stawowa w kolanie jest wzmocniona dzięki więzadłom zewnętrznym. Dodatkowo jeszcze od wewnątrz wspomagają je więzadła związane z łękotkami i więzadła krzyżowe.

Więzadła związane z łąkotkami

  • Więzadło poprzeczne kolana - stabilizuje pracę łąkotek podczas ruchów obrotowych w stawie kolanowym na zewnątrz
  • Więzadło łąkotkowo-udowe tylne
  • Więzadło łąkotkowo-udowe przednie

Wewnętrzne więzadła - krzyżowe

  • Więzadło krzyżowe tylne - zabezpiecza przed nadmiernym tylnym przemieszczaniem piszczeli i ograniczanie maksymalnego zgięcia i wyprostu.
  • Więzadło krzyżowe przednie - ogranicza ono nadmierne zgięcie, wyprost oraz zabezpiecza przed koślawieniem i szpotawieniem w czasie pracy kolana.

Zewnętrzne więzadła

Więzadła poboczne wzmacniają boki stawu kolanowego z obu stron. Napinają się kiedy kolano jest wyprostowane, dzięki temu stabilizują staw. Kiedy kolano się zgina rozluźniają i pozwalają na lekką rotację. Dzięki nim niemożliwe jest odwodzenie i przywodzenie kolana.

  • Więzadło poboczne piszczelowe - ogranicza nadmierną rotację zewnętrzną piszczeli i koślawość.
  • Więzadło poboczne strzałkowe  - ograniczana szpotawość.

Więzadła związane z rzepką

  • Więzadło rzepki - jedno z więzadeł stawu kolanowego stanowiące środkową część wspólnego ścięgna mięśnia czworogłowego uda.
  • Troczki rzepki - roczki rzepki stanowią przedłużenie włókien głowy przyśrodkowej i bocznej mięśnia czworogłowego uda.

Więzadła tylnej powierzchni torebki stawowej

  • Więzadło podkolanowe skośne  - płaskie więzadło, które wzmacnia ścianę z tyłu stawu kolanowego, ogranicza ono nadmierną rotację i prostowanie stawu.
  • Więzadło podkolanowe łukowate  - również hamuje prostowanie i ruchy obrotowe w kolanie.

 

Polecane artykuły

Zacznij ćwiczyć jogę samemu w domu - zacznij od 15 minut:

15 minutowa sesja asan do ćwiczenia w domu

 

Zobacz też: